Regering wil actualiseringsplicht bestemmingsplannen en legessanctie afschaffen

Door: Rob van Woerden 01 februari 2017

In de huidige Wet ruimtelijke ordening is bepaald dat een bestemmingsplan elke tien jaar moet worden geactualiseerd. Als een gemeente die termijn overschrijdt, vervalt de bevoegdheid om leges te heffen voor bijvoorbeeld een omgevingsvergunning voor het bouwen. Dit laatste wordt de legessanctie genoemd. De regering heeft eind januari totaal onverwacht een wetsvoorstel aan de Tweede Kamer gestuurd dat strekt tot afschaffing van de actualiseringsplicht. Daarmee vervalt ook de legessanctie.

Omgevingswet

Volgens de toelichting van het wetvoorstel wordt met het schrappen van de actualiseringsplicht capaciteit vrijgemaakt, zodat gemeenten zich goed kunnen voorbereiden op de invoering van de Omgevingswet. De Omgevingswet treedt naar verwachting in 2019 in werking. Bestemmingplannen en diverse lokale verordeningen moeten dan opgaan in het ‘omgevingsplan’. Dat is een aanzienlijke opgave, waarvoor gemeenten tien jaar de tijd krijgen. Veel gemeenten willen echter nu al aan de slag met de voorbereiding van het omgevingsplan. Als de bestemmingplannen niet meer geactualiseerd hoeven te worden, komt hiervoor tijd en geld beschikbaar.

Raadpleegbaar op ruimtelijkeplannen.nl

Het vervallen van de actualiseringsplicht geldt enkel voor plannen die op www.ruimtelijkeplannen.nl raadpleegbaar zijn. Dat kunnen ook oude ‘papieren’ bestemmingsplannen zijn, waarvan een ingescande versie op ruimtelijkeplannen.nl is geplaatst. Blijkbaar is het niet noodzakelijk dat deze bestemmingsplan ook leesbaar zijn. In de toelichting staat: “In het kader van het streven naar een betere dienstverlening ligt het overigens in de rede dat van plannen die niet (goed) raadpleegbaar zijn op www.ruimtelijkeplannen.nl om niet een afschrift ter beschikking wordt gesteld aan een belanghebbende die daarom verzoekt.” Het wordt gemeenten daarmee heel makkelijk gemaakt om er voor te zorgen dat verouderde bestemmingsplannen niet meer geactualiseerd hoeven te worden.

Vervallen legessanctie

Met het vervallen van de actualiseringsplicht vervalt ook de legessanctie. Heel bijzonder is dat in de toelichting van het wetsvoorstel met geen woord gerept wordt over de legessanctie. Dat is bijzonder, omdat de legessanctie voor veel gemeenten een belangrijke drijfveer is om een nieuw bestemmingsplan of een beheersverordening vast te stellen. Het gaat dan ook om veel geld: bouwleges bedragen vaak tienduizenden euro’s.

Overigens blijft de legessanctie – naar wij menen - wel gelden voor vergunningen die zijn aangevraagd vóór de wetswijziging in werking treedt. De datum van aanvraag is immers bepalend voor het heffen van leges. De wetswijziging heeft geen terugwerkende kracht. Het blijft voorlopig dus van belang om te controleren of de gemeente bevoegd is om leges te heffen.

Inwerkingtreding

De datum van inwerkingtreding is nog niet bekend. Uit het wetsvoorstel kan wel worden opgemaakt dat de regering dit op zeer korte termijn wil regelen. Omdat de Tweede en Eerste Kamer nog moeten instemmen met deze wetswijziging, moeten we rekening houden met enkele maanden. Naar verwachting is dit geen controversieel wetsvoorstel waarvan de behandeling vanwege de aanstaande verkiezingen zal worden aangehouden. 

Veehouder krijg 33.000 euro aan leges terug

10 Tips voor lagere leges

"De laatste jaren ligt de nadruk op MER en Natura 2000" Rob van Woerden

Blijf op de hoogte